Przy podziale majątku po rozwodzie (§ 81 i nast. EheG) dzieli się majątek użytkowy wytworzony wspólnie w czasie trwania małżeństwa – przede wszystkim mieszkanie małżeńskie i wyposażenie gospodarstwa domowego – oraz oszczędności małżeńskie. Majątek wniesiony, odziedziczony lub darowany oraz przedsiębiorstwa pozostają poza podziałem. Dzieli się według słusznego uznania, a nie sztywno 50:50 – a roszczenie wygasa rok po uprawomocnieniu się rozwodu (§ 95 EheG).
Gdy małżeństwo dobiega końca, niemal zawsze pojawia się pytanie: komu co przypada – i kto ile otrzyma? Podział majątku małżeńskiego jest jednym z najbardziej wrażliwych punktów każdego rozstania, ponieważ często chodzi tu o dom, wspólne oszczędności i lata wspólnego budowania. Ta strona w zrozumiały sposób wyjaśnia, które wartości podlegają w Austrii podziałowi, które nie, co dzieje się z mieszkaniem małżeńskim i którego terminu w żadnym wypadku nie wolno przeoczyć.
Co podlega podziałowi? (§ 81 i nast. EheG)
Przy rozwodzie co do zasady dzieli się majątek wytworzony wspólnie w czasie trwania małżeństwa. Ustawa o małżeństwie rozróżnia przy tym dwie kategorie:
Małżeński majątek użytkowy
Należą tu rzeczy, z których oboje małżonkowie faktycznie korzystali w czasie trwania małżeństwa. W centrum znajduje się mieszkanie małżeńskie (niezależnie od tego, czy chodzi o własność, czy o najem) oraz wyposażenie gospodarstwa domowego – a więc meble, sprzęty, urządzenia domowe i podobne przedmioty codziennego użytku.
Oszczędności małżeńskie
Dzieli się także oszczędności małżeńskie: wartości majątkowe, które małżonkowie zgromadzili w czasie trwania małżeństwa i które ze swej natury przeznaczone są zwykle na pomnażanie wartości – na przykład oszczędności, papiery wartościowe lub rezerwy gotówkowe. Miernikiem nie jest to, na czyje nazwisko prowadzony jest rachunek, lecz to, że wartości powstały wspólnie w czasie trwania małżeństwa.
Co NIE podlega podziałowi? (§ 82 EheG)
Nie każdy składnik majątku należy do podziału. Wyłączone są w szczególności:
- Majątek wniesiony – a więc to, co małżonek posiadał już przed zawarciem małżeństwa i wniósł do niego.
- Majątek odziedziczony lub darowany – wartości, które małżonek odziedziczył lub otrzymał w darze od osób trzecich.
- Przedsiębiorstwa lub udziały w przedsiębiorstwach – firmy i uczestnictwa co do zasady nie podlegają podziałowi.
- Rzeczy osobistego użytku oraz przedmioty służące do wykonywania zawodu.
W praktyce rozróżnienie jest często trudniejsze, niż się wydaje. Problemy powstają zwłaszcza wtedy, gdy majątek wniesiony lub odziedziczony zmieszał się z nabytym wspólnie – na przykład gdy odziedziczoną kwotę zainwestowano we wspólne mieszkanie. Tutaj opłaca się dokładne zbadanie konkretnego przypadku.
Mieszkanie małżeńskie – przypadek szczególny
Mieszkanie małżeńskie jest dla większości par największym i emocjonalnie najbardziej obciążającym punktem sporu. Podlega podziałowi także wtedy, gdy pierwotnie należało tylko do jednego małżonka lub zostało przez niego wniesione – jeżeli drugi małżonek jest pilnie zdany na dalsze korzystanie z niego lub potrzebuje go wspólne dziecko. Sąd może między innymi rozstrzygnąć, komu mieszkanie przypada na przyszłość, czy przeniesione zostaną prawa najmu lub własność oraz czy należy dokonać dopłaty wyrównawczej. Porozumienie w ramach rozwodu jest tu niemal zawsze lepszą drogą niż spór sądowy.
Słuszne uznanie jako miernik – nie automatycznie po połowie
Wbrew częstemu założeniu w Austrii nie obowiązuje sztywna zasada 50:50. Dzieli się według słusznego uznania (§ 83 EheG): sąd rozważa, co jest w konkretnych okolicznościach słuszne. Uwzględnia się między innymi, kto i w jakim zakresie przyczynił się do nabycia i utrzymania majątku – przy czym prowadzenie gospodarstwa domowego i opieka nad dziećmi są wyraźnie liczone jako równorzędny wkład –, dobro wspólnych dzieci oraz czas trwania małżeństwa. Podział po połowie bywa częstym wynikiem, jednak w żadnym wypadku nie jest zagwarantowany.
Czy uwzględnia się także długi?
Tak. Długi, które wewnętrznie wiążą się z małżeńskim majątkiem użytkowym lub oszczędnościami małżeńskimi, są uwzględniane przy podziale. Typowym przykładem jest jeszcze niespłacony kredyt na mieszkanie małżeńskie lub na wspólnie nabyte wyposażenie. Podział obejmuje zatem nie tylko wartości, lecz także związane z nimi zobowiązania.
Przebieg, koszty i czas trwania – uczciwa ocena
W najlepszym przypadku małżonkowie sami dochodzą do porozumienia w sprawie podziału majątku – najlepiej w ramach porozumienia o skutkach rozwodu przy rozwodzie za porozumieniem stron. Jeżeli do porozumienia nie dojdzie, każdy z małżonków może w ciągu rocznego terminu złożyć w sądzie rejonowym wniosek o podział w postępowaniu nieprocesowym. Sąd rozstrzyga wówczas według słusznego uznania.
Rzetelnej ryczałtowej wypowiedzi co do kosztów nie da się udzielić – zależą one od wartości i złożoności majątku. Jasne jest jedno: porozumienie jest z reguły znacznie tańsze i szybsze niż sądowe postępowanie o podział, które – na przykład przy wycenie nieruchomości lub udziale biegłych – może ciągnąć się wiele miesięcy.
Jak wesprze Państwa Teamanwälte
Najpierw zapewnimy Państwu jasność co do tego, który majątek w ogóle podlega podziałowi, a który nie – i od początku pilnujemy przy tym rocznego terminu zgodnie z § 95 EheG. Przy rozwiązaniach za porozumieniem opracujemy możliwe do przyjęcia uregulowanie podziału majątku, które zabezpieczy Państwa interesy; w przypadku sporu reprezentujemy Państwa w postępowaniu o podział przed sądem rejonowym. Nie obiecujemy konkretnego wyniku – obiecujemy jednak, że Państwa interesy będziemy reprezentować starannie i w zrozumiały sposób.
Kontakt: Teamanwälte, Mag. Johannes Bügler · Baumgartenstraße 82, 1140 Wiedeń · Tel. +43 1 419 13 18 · office@teamanwaelte.at. Umówcie się Państwo na wstępną konsultację, na której spokojnie omówimy Państwa sytuację.
Powiązane strony
- Powrót do strony głównej: Prawo rodzinne i rozwód w Wiedniu
- Rozwód za porozumieniem stron – podział majątku uregulować w porozumieniu o skutkach rozwodu
- Rozwód sporny – gdy porozumienie nie jest możliwe
- Alimenty – alimenty na dzieci i na małżonka
Uwaga: Niniejsza strona służy ogólnej informacji i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Podane kwoty (w szczególności opłaty sądowe) mają charakter orientacyjny, podlegają corocznym zmianom i nie są cenami stałymi. Nie udziela się żadnych gwarancji sukcesu. W celu wiążącej oceny Państwa indywidualnej sytuacji prosimy o umówienie osobistej konsultacji.
