Rozwód za porozumieniem (§ 55a EheG) to wspólne zakończenie małżeństwa bez orzekania o winie. Warunkiem jest co najmniej sześciomiesięczne zniesienie wspólnoty domowej, zgodność obojga co do nieodwracalnego rozkładu pożycia małżeńskiego oraz pisemna ugoda co do skutków rozwodu w zakresie dzieci, alimentów i majątku. Rozprawa w sądzie rejonowym trwa zwykle tylko 10–15 minut.
Spokojniejsza droga do zakończenia małżeństwa
Gdy oboje partnerzy doszli do wniosku, że małżeństwo nie ma już przyszłości, nie musi to prowadzić do długiego sporu sądowego. Rozwód za porozumieniem zgodnie z § 55a austriackiej ustawy o małżeństwie (EheG) jest szybszą, tańszą i mniej stresującą drogą – pod warunkiem, że obie strony są gotowe wspólnie uregulować skutki rozstania. Nikt nie musi udowadniać drugiej stronie winy, a sama rozprawa trwa zwykle tylko kilka minut.
Ta strona w zrozumiały sposób wyjaśnia, na jakich warunkach rozwód za porozumieniem jest możliwy, co musi zawierać obowiązkowa ugoda co do skutków rozwodu, jak przebiega postępowanie w wiedeńskim sądzie rejonowym oraz z czym realnie należy się liczyć w kwestii kosztów i czasu trwania. Celem jest, aby mogli Państwo ocenić swoją sytuację, zanim zrobią kolejny krok.
Warunki rozwodu za porozumieniem (§ 55a EheG)
Aby sąd mógł orzec rozwód za porozumieniem, muszą być jednocześnie spełnione trzy warunki:
- Zniesienie wspólnoty domowej przez co najmniej sześć miesięcy. Pożycie małżeńskie musi być zakończone co najmniej od pół roku. Ważne: nie oznacza to koniecznie dwóch osobnych mieszkań. Rozstrzygające jest, że nie prowadzi się już wspólnego życia małżeńskiego – oddzielne życie w tym samym mieszkaniu może wystarczyć, na przykład gdy sypialnia, gospodarstwo domowe i finanse są rozdzielone.
- Nieodwracalny rozkład pożycia małżeńskiego. Oboje partnerzy zgadzają się, że małżeństwo jest nieodwracalnie rozbite i nie ma perspektyw na wznowienie pożycia małżeńskiego. W odróżnieniu od rozwodu spornego tego rozkładu nie trzeba udowadniać poprzez zawinienie lub naruszenie obowiązków małżeńskich – wystarczy zgodne oświadczenie obu stron.
- Zgodność co do rozwodu i jego skutków. Oboje chcą rozwodu i oboje uzgodnili istotne skutki. Ta zgodność zostaje utrwalona na piśmie w ugodzie co do skutków rozwodu.
Jeśli brakuje choćby jednego z tych warunków, droga porozumienia jest zamknięta. Najczęstszą przeszkodą nie jest sześciomiesięczny termin, lecz brak zgodności co do majątku, alimentów lub dzieci. Właśnie tu wkracza wsparcie adwokackie: często – nawet po początkowym sporze – da się jeszcze osiągnąć znośne porozumienie, które pozwala uniknąć przewlekłego postępowania spornego.
Ugoda co do skutków rozwodu – sedno sprawy
Pisemna ugoda co do skutków rozwodu jest warunkiem obowiązkowym. Bez niej sąd nie może orzec rozwodu za porozumieniem. Małżonkowie regulują w niej wiążąco i na przyszłość istotne skutki rozstania. Wyjaśnić trzeba cztery punkty:
1. Piecza i kontakty z dzieckiem przy wspólnych dzieciach
Jeśli są małoletnie dzieci, ugoda musi uregulować, komu przysługuje piecza i jak zostaną uregulowane kontakty z drugim rodzicem. Wspólna piecza obojga rodziców jest regułą ustawową (§ 138 ABGB) i co do zasady trwa również po rozwodzie. Miernikiem każdego rozstrzygnięcia jest dobro dziecka.
2. Alimenty na dziecko
Ugoda musi określić, w jakiej wysokości alimenty na wspólne dzieci płaci rodzic, który nie sprawuje nad dzieckiem pieczy głównej. Alimenty na dziecko są zwykle wymierzane metodą procentową od dochodu netto rodzica zobowiązanego; konkretna wysokość zależy od wieku dziecka, dochodu i innych obowiązków alimentacyjnych.
3. Alimenty na małżonka
Partnerzy muszą uregulować, czy i w jakim zakresie jedno drugiemu płaci po rozwodzie alimenty (§ 66 i nast. EheG). Przy rozwodzie za porozumieniem mogą tę kwestię uregulować swobodnie – na przykład uzgodnić wzajemne zrzeczenie się alimentów albo ustalić płacenie alimentów. Zrzeczenie się jest daleko idące i niemal nieodwracalne; powinno więc nastąpić świadomie i przy dobrym doradztwie.
4. Podział majątku małżeńskiego
Ugoda musi wyjaśnić, jak zostanie podzielony majątek małżeński przeznaczony do użytku – zwłaszcza mieszkanie małżeńskie i wyposażenie gospodarstwa domowego – oraz oszczędności małżeńskie (§ 81 i nast. EheG). Kto przejmie mieszkanie, kto które kredyty, jak zostaną podzielone konta i oszczędności? Jeśli podział majątku zostanie definitywnie uregulowany już w ugodzie co do skutków rozwodu, sprawa jest załatwiona – a często przeoczany roczny termin z § 95 EheG (dochodzenie w ciągu jednego roku od uprawomocnienia) nie odgrywa już roli.
Przebieg w sądzie rejonowym (postępowanie nieprocesowe)
Rozwód za porozumieniem przebiega w postępowaniu nieprocesowym przed właściwym sądem rejonowym. Miejscowo właściwy jest co do zasady sąd według ostatniego wspólnego zwykłego miejsca pobytu małżonków; jeśli nie da się go ustalić, w Wiedniu jako właściwość zastępcza obowiązuje Sąd Rejonowy Innere Stadt (§ 76 austriackiej ustawy o właściwości sądów, JN). Przebieg jest celowo prosty:
- Wspólny wniosek. Oboje partnerzy składają wniosek o rozwód za porozumieniem wspólnie w sądzie rejonowym wraz z opracowaną ugodą co do skutków rozwodu.
- Krótka rozprawa. Oboje stawiają się osobiście. Sędzia sprawdza, czy warunki są spełnione, i upewnia się, że ugoda odpowiada swobodnej i poważnej woli obojga. Nie wydaje się żadnego orzeczenia o zawinieniu.
- Postanowienie. Jeśli wszystko jest w porządku, rozwód zostaje orzeczony postanowieniem. Jeśli oboje zrzekną się środków zaskarżenia, rozwód uprawomocnia się natychmiast.
Sama rozprawa trwa często tylko około 10 do 15 minut. Rzeczywista praca odbywa się wcześniej – w opracowaniu klarownej i kompletnej ugody co do skutków rozwodu.
Koszty i czas trwania – uczciwa ocena
Rzetelna ocena całkowitych kosztów jest możliwa tylko w konkretnym przypadku. Ogólnie jednak jednoznacznie obowiązuje: rozwód za porozumieniem jest z reguły znacznie tańszy i szybszy niż postępowanie sporne. Poza wynagrodzeniem adwokata płaci się opłaty sądowe, które są corocznie waloryzowane i dlatego się wahają.
Czas trwania: Rozwód za porozumieniem bywa często zakończony w ciągu około czterech do sześciu miesięcy, sama rozprawa trwa często tylko 10 do 15 minut. Jak szybko to pójdzie, zależy przede wszystkim od tego, jak szybko oboje uzgodnią ugodę co do skutków rozwodu i jak obciążony jest właściwy sąd. Kto przychodzi z wcześniej uzgodnioną ugodą, znacznie skraca postępowanie.
Czy do rozwodu za porozumieniem potrzebuję adwokata?
Przy rozwodzie za porozumieniem nie ma ustawowego obowiązkowego zastępstwa prawnego. Czysto formalnie oboje partnerzy mogliby złożyć wniosek sami. Ma to sens tylko w najrzadszych przypadkach – ugoda co do skutków rozwodu jest bowiem wiążąca i na lata kształtuje Państwa przyszłość finansową i rodzinną.
Wsparcie adwokackie jest wskazane zwłaszcza wtedy, gdy w grze jest majątek, nieruchomość, wspólne kredyty lub firma, gdy chodzi o wspólne dzieci, a tym samym o pieczę, kontakty z dzieckiem i alimenty, albo gdy rozważane jest zrzeczenie się alimentów. Właśnie dlatego, że ugoda ma daleko idące i trwałe skutki, sprawdzamy, czy Państwa interesy są wystarczająco zabezpieczone – zarówno przy podziale majątku, jak i przy alimentach.
Jak wspiera Państwa Teamanwälte
Towarzyszymy Państwu spokojnie i systematycznie: od pierwszej oceny, czy droga porozumienia jest w Państwa sytuacji realna, przez staranne opracowanie ugody co do skutków rozwodu, aż po reprezentację w sądzie rejonowym. W zrozumiały sposób wyjaśnimy Państwu, na czym zależy przy pieczy, alimentach i podziale majątku oraz których punktów w żadnym wypadku nie wolno pozostawić otwartych. Nie obiecujemy konkretnego wyniku – obiecujemy jednak, że Państwa interesy będziemy reprezentować starannie i zrozumiale.
Przegląd wszystkich dróg do rozwodu oferuje nasza strona Prawo rodzinne i rozwód.
Kontakt: Teamanwälte, Mag. Johannes Bügler · Baumgartenstraße 82, 1140 Wiedeń · Tel. +43 1 419 13 18 · office@teamanwaelte.at. Umów wstępną konsultację, na której w spokoju omówimy Państwa sytuację.
Zastrzeżenie: Ta strona służy ogólnej informacji i nie stanowi porady prawnej w konkretnym przypadku. Podane kwoty (zwłaszcza opłaty sądowe) są wartościami orientacyjnymi, podlegają corocznym zmianom i nie są cenami stałymi. Nie udziela się żadnych gwarancji sukcesu. W celu wiążącej oceny Państwa indywidualnej sytuacji prosimy o umówienie osobistej konsultacji.
