Rozwód sporny (§ 49 EheG) rozpoczyna się pozwem o rozwód, gdy porozumienie nie jest możliwe. Sąd bada, czy poważne naruszenie obowiązków małżeńskich – na przykład zdrada, przemoc lub zadanie ciężkiego cierpienia psychicznego – w sposób zawiniony i nieodwracalny doprowadziło do rozkładu pożycia, i jednocześnie orzeka o winie. To orzeczenie o winie przesądza przede wszystkim o alimentach na rzecz małżonka po rozwodzie.
Gdy z małżonkiem nie jest możliwe porozumienie, pozostaje droga rozwodu spornego. Jest ona dłuższa i bardziej wymagająca niż rozwiązanie za porozumieniem – ale niekiedy jedyna, gdy negocjacje zawodzą lub chodzi o poważne naruszenie obowiązków małżeńskich. Ta strona wyjaśnia, kiedy rozwód staje się sporny, co oznacza orzeczenie o winie i dlaczego przesądza ono o pieniądzach. Całościowy przegląd znajdą Państwo na naszej stronie głównej Prawo rodzinne i rozwód w Wiedniu.
Kiedy rozwód staje się sporny? (§ 49 EheG)
Rozwód sporny rozpoczyna się pozwem o rozwód. Podstawą jest w większości przypadków poważne naruszenie obowiązków małżeńskich przez drugiego małżonka. Ustawa nie zawiera zamkniętego katalogu takich naruszeń; w praktyce należą do nich zwłaszcza:
- zdrada – czyli pozamałżeńskie współżycie płciowe;
- przemoc fizyczna wobec partnera lub dzieci;
- ciężkie cierpienie psychiczne, na przykład wskutek trwałego poniżania, bezduszności lub zaniedbywania.
Rozstrzygające jest to, że naruszenie jest na tyle poważne, iż doprowadziło do zawinionego, nieodwracalnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Dopiero gdy sąd dojdzie do takiego wniosku, może orzec rozwód na podstawie § 49 EheG. Nie wystarczy do tego każdy spór i każde rozczarowanie – miarodajna jest całościowa ocena małżeństwa.
Orzeczenie o winie – i dlaczego jest ważne
W odróżnieniu od rozwodu za porozumieniem sąd w postępowaniu spornym jednocześnie orzeka o winie. Ustala, czy winę ponosi jeden z partnerów sam lub w przeważającej mierze, czy też wina obciąża oboje. Orzeczenie to nie ma jedynie znaczenia symbolicznego.
Jego najważniejszy skutek praktyczny dotyczy alimentów na rzecz małżonka po rozwodzie: kto ponosi winę za rozkład pożycia sam lub w przeważającej mierze, ten z reguły ma znacznie gorszą pozycję przy rozstrzyganiu, czy i w jakiej wysokości alimenty mu przysługują. Odwrotnie, strona „niewinna” może mieć roszczenie o alimenty wobec winnego partnera. W jaki sposób ustala się alimenty, wyjaśniamy szczegółowo na stronie Obliczanie alimentów. Ze względu na ten wymiar finansowy orzeczenie o winie bywa często rzeczywistym sednem sporu.
Przebieg postępowania spornego
Postępowanie rozpoczyna się pozwem o rozwód we właściwym sądzie rejonowym. Strona powodowa opisuje w nim naruszenia obowiązków małżeńskich i wnosi, aby sąd rozwiązał małżeństwo z winy drugiej strony. Strona pozwana może się bronić i sama podnieść naruszenia po stronie przeciwnej (zarzut współwiny).
Centralne miejsce zajmuje postępowanie dowodowe: przesłuchuje się świadków, przedkłada dokumenty i sprawozdania, niekiedy powołuje się biegłych. W toku kilku rozpraw sąd ustala, kto jakich naruszeń się dopuścił i jaką mają one wagę. Na koniec zapada wyrok z orzeczeniem o winie. Od tego wyroku przysługują środki odwoławcze, co może dodatkowo wydłużyć postępowanie.
Ważne: także postępowanie, które rozpoczęło się jako sporne, może w każdej chwili przejść w rozwiązanie za porozumieniem, jeśli strony jednak dojdą do porozumienia. Otwarcie ocenimy z Państwem, czy ta droga – mimo początkowego sporu – jest realna i dla Państwa korzystniejsza.
Koszty i czas trwania – uczciwa ocena
Rozwód sporny bywa z reguły dłuższy, droższy i bardziej wymagający emocjonalnie niż rozwód za porozumieniem. O ile rozprawa przy porozumieniu trwa często zaledwie 10 do 15 minut, o tyle postępowanie sporne – w zależności od sytuacji dowodowej, liczby świadków i środków odwoławczych – może ciągnąć się wiele miesięcy, niekiedy lata. Rzetelną wypowiedź co do czasu trwania i kosztów można sformułować dopiero w konkretnym przypadku.
Kiedy pomoc prawna ma sens
Przy rozwodzie spornym zastępstwo adwokackie jest praktycznie niezbędne. Chodzi o prawidłowe sformułowanie pozwu, o udowodnienie naruszeń obowiązków małżeńskich, o zarzut współwiny oraz o finansowe skutki orzeczenia o winie. Błędy w prowadzeniu sporu trudno później naprawić i mogą one w rozstrzygający sposób wpłynąć na wynik – a tym samym na Państwa roszczenie o alimenty.
Pomoc prawna jest ważna również tam, gdzie spór o winę wiąże się z innymi zagadnieniami: z podziałem majątku, z pieczą nad dzieckiem i kontaktami z nim w przypadku wspólnych dzieci, a także z bieżącymi alimentami i alimentami po rozwodzie. Kwestii tych często nie da się oceniać w oderwaniu od siebie.
Jak wspiera Państwa Teamanwälte
Prowadzimy Państwa spokojnie i systematycznie przez postępowanie sporne – od pierwszej realnej oceny szans na sukces, przez pozew i postępowanie dowodowe, aż po zastępstwo na rozprawie. Otwarcie powiemy Państwu, gdzie Państwa pozycja jest mocna, a gdzie nie, oraz czy mimo wszystko lepszą drogą nie byłoby rozwiązanie za porozumieniem. Nie obiecujemy konkretnego wyniku – obiecujemy jednak, że będziemy reprezentować Państwa interesy starannie i w sposób zrozumiały.
Kontakt: Teamanwälte, Mag. Johannes Bügler · Baumgartenstraße 82, 1140 Wiedeń · Tel. +43 1 419 13 18 · office@teamanwaelte.at. Proszę umówić konsultację wstępną, na której spokojnie omówimy Państwa sytuację.
Uwaga: Ta strona służy ogólnej informacji i nie stanowi porady prawnej w konkretnym przypadku. Podane kwoty i czasy trwania postępowania są wartościami orientacyjnymi, podlegają corocznym zmianom i nie są cenami stałymi. Nie udziela się żadnych gwarancji sukcesu. W celu wiążącej oceny Państwa indywidualnej sytuacji prosimy o umówienie osobistej konsultacji.