To, czy odprawa Państwu przysługuje, zależy od momentu rozpoczęcia stosunku pracy. Przy rozpoczęciu od 1.1.2003 obowiązuje odprawa według nowego systemu (BMSVG): pracodawca na bieżąco wpłaca około 1,53 % wynagrodzenia brutto do zakładowej kasy zabezpieczającej, a zgromadzone środki pozostają zachowane. W przypadku umów sprzed tej daty obowiązuje odprawa według starego systemu – roszczenie z reguły od 3 przepracowanych lat, stopniowane w zależności od długości stosunku pracy (około 2 do 12 miesięcznych wynagrodzeń). Sposób rozwiązania stosunku pracy może wpłynąć na roszczenie.
„Czy dostanę odprawę – a jeśli tak, ile?” To pytanie wielu pracowników zadaje sobie dopiero wtedy, gdy stosunek pracy dobiega końca. Odpowiedź zależy przede wszystkim od jednej daty: od momentu rozpoczęcia Państwa stosunku pracy. Od 1.1.2003 w Austrii obowiązuje inny system niż wcześniej. Na tej stronie Teamanwälte w zrozumiały sposób wyjaśnia, kiedy powstaje roszczenie, czym różni się „stary” i „nowy” system odprawy oraz o co w praktyce najczęściej toczą się spory.
Odprawa według NOWEGO systemu (BMSVG) – od roku 2003
Dla stosunków pracy, które rozpoczęły się od 1.1.2003, obowiązuje odprawa według nowego systemu zgodnie z ustawą o zabezpieczeniu zakładowym pracowników i osób prowadzących działalność na własny rachunek (BMSVG). Podstawowa zasada jest prosta: pracodawca od 2. miesiąca zatrudnienia na bieżąco wpłaca 1,53 % miesięcznego wynagrodzenia brutto (orientacyjnie) do zakładowej kasy zabezpieczającej. Tam zgromadzone środki są dla Państwa pomnażane.
Duża różnica w porównaniu ze starym systemem: zgromadzone środki „wędrują razem z Państwem”. Pozostają zachowane, nawet gdy zmienią Państwo pracodawcę – niezależnie od tego, kto rozwiązał stosunek pracy.
Wypłata i dysponowanie zgromadzonymi środkami
Zgromadzonymi środkami nie mogą Państwo swobodnie dysponować w dowolnym momencie. Wypłata wchodzi w grę z reguły tylko po spełnieniu określonych warunków – na przykład po minimalnej liczbie lat opłacania składek oraz przy określonych sposobach rozwiązania stosunku pracy. W przeciwnym razie mogą Państwo pozostawić środki w kasie do dalszego pomnażania lub przenieść je do nowej kasy.
Odprawa według STAREGO systemu – dla umów sprzed roku 2003
Jeśli Państwa stosunek pracy rozpoczął się przed 1.1.2003 i nie został przeniesiony do nowego systemu, obowiązuje odprawa według starego systemu. Tutaj nie działa na bieżąco kasa, lecz pracodawca wypłaca odprawę dopiero przy rozwiązaniu stosunku pracy – i tylko po spełnieniu określonych warunków.
Roszczenie z reguły powstaje dopiero po 3 przepracowanych latach i jest stopniowane w zależności od długości stosunku pracy: im dłużej trwał stosunek pracy, tym więcej miesięcznych wynagrodzeń przysługuje.
| Nieprzerwany stosunek pracy | Odprawa (orientacyjnie, w miesięcznych wynagrodzeniach) |
|---|---|
| od 3 lat | ok. 2 miesięczne wynagrodzenia |
| od 5 lat | ok. 3 miesięczne wynagrodzenia |
| od 10 lat | ok. 4 miesięczne wynagrodzenia |
| od 15 lat | ok. 6 miesięcznych wynagrodzeń |
| od 20 lat | ok. 9 miesięcznych wynagrodzeń |
| od 25 lat | ok. 12 miesięcznych wynagrodzeń |
Stopniowanie jako wartość orientacyjna – w konkretnym przypadku (świadczenia dodatkowe, podstawa obliczenia, sposób rozwiązania stosunku pracy) należy je zweryfikować.
Kiedy powstaje roszczenie?
To, czy i w jakiej wysokości przysługuje odprawa, zależy od dwóch kwestii: który system obowiązuje (stary czy nowy) oraz jak kończy się stosunek pracy. W starym systemie sposób rozwiązania stosunku pracy jest szczególnie rozstrzygający, ponieważ decyduje o samym roszczeniu. W nowym systemie zgromadzone środki są z reguły zabezpieczone, jednak możliwość wypłaty zależy od spełnienia warunków.
Zazwyczaj istotne są: wypowiedzenie ze strony pracodawcy, rozwiązanie za porozumieniem stron, uzasadnione wcześniejsze wystąpienie, przejście na emeryturę – a z drugiej strony wypowiedzenie ze strony pracownika i zawinione rozwiązanie ze skutkiem natychmiastowym, które mogą zagrozić roszczeniu (w starym systemie).
Częste kwestie sporne
Wypowiedzenie ze strony pracownika
W systemie starej odprawy wypowiedzenie ze strony pracownika może spowodować utratę roszczenia o odprawę. Właśnie tutaj powstaje wiele konfliktów – na przykład gdy nie jest jasne, czy rzeczywiście chodziło o wypowiedzenie złożone przez samego pracownika, czy o inną formę rozwiązania stosunku pracy. W systemie nowej odprawy natomiast zgromadzone środki pozostają zachowane; jednak natychmiastowa wypłata po wypowiedzeniu złożonym przez pracownika nie jest możliwa w każdym przypadku.
Rozwiązanie stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym
Zawinione (uzasadnione) rozwiązanie ze skutkiem natychmiastowym może kosztować roszczenie o starą odprawę. Jeśli natomiast rozwiązanie ze skutkiem natychmiastowym jest nieuzasadnione, roszczenie o odprawę pozostaje – wówczas często sporne bywa, czy powód rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym rzeczywiście istniał. Tutaj opłaca się dokładna weryfikacja prawna, ponieważ wiele od niej zależy.
Jak Teamanwälte wspiera
Teamanwälte sprawdzi dla Państwa, który system odprawy obowiązuje, czy roszczenie istnieje i jaka jest realnie jego wysokość – jasno, zrozumiale i bez fałszywych obietnic. Reprezentujemy Państwa przy pozasądowym dochodzeniu roszczeń, a także przed Sądem Pracy i Spraw Socjalnych w Wiedniu, na przykład gdy odprawa nie jest wypłacana lub gdy istnieje spór o sposób rozwiązania stosunku pracy.
Kontakt: Teamanwälte, Mag. Johannes Bügler · Baumgartenstraße 82, 1140 Wiedeń · Tel. +43 1 419 13 18 · office@teamanwaelte.at. Proszę umówić się na termin pierwszej oceny Państwa roszczenia o odprawę.
Więcej na ten temat na naszej stronie przeglądowej Prawo pracy i prawo socjalne. Powiązane tematy: zaskarżenie wypowiedzenia oraz rozwiązanie stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym.
Uwaga: Ta strona służy do celów ogólnej informacji i nie zastępuje porady prawnej w konkretnym przypadku. Podane kwoty, procenty i stopniowania są wartościami orientacyjnymi i w konkretnym przypadku należy je zweryfikować. Nie udziela się żadnych gwarancji sukcesu. W celu wiążącej oceny Państwa roszczenia prosimy o umówienie osobistej konsultacji.